Chỉ số BMI là gì? Ảnh hưởng thế nào đến chiều cao?

Viết bởi  |  Th3 03, 2021

Chiều cao và cân nặng là 2 yếu tố cần thiết để đánh giá mức độ phát triển thể trạng. Dựa vào 2 chỉ số này, chúng ta có thể tính được chỉ số khối của cơ thể (chỉ số BMI) để xem xét tốc độ phát triển của trẻ em-thanh thiếu niên. Hãy tham khảo bài viết sau đây của Khỏe đẹp là vàng để hiểu rõ BMI có mối quan hệ như thế nào với chiều cao cũng như những các phương pháp giúp chỉ số BMI đạt chuẩn nhé.

Chỉ số BMI là gì?

BMI (Chỉ số khối cơ thể – Body mass index) là chỉ số đo lường trọng lượng của người được tính bằng kilogam chia cho bình thường chiều cao tính bằng mét. BMI là phương pháp sàng lọc đơn giản để phân chia các nhóm người dựa trên cân nặng theo các mức: Nhẹ cân – khỏe mạnh – thừa  cân và béo phì

BMI không đo lường trực tiếp lượng mỡ trong cơ thể. Tuy nhiên, BMI có tương quan với khối lượng mỡ của chúng ta. Hơn vậy, chỉ số BMI dường như cũng có mối liên hệ chặt chẽ với mức độ chuyển hóa và một số bệnh lý liên quan đến mức độ béo của cơ thể.

Chúng ta cần lưu ý rằng, BMI không thể chẩn đoán chính xác tình trạng béo phì/suy dinh dưỡng hay các vấn đề sức khỏe ở người. BMI chỉ đóng vai trò như một công cụ sàng lọc để dựa vào đó, các bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá thêm thông qua các kiểm nghiệm khác.

phan-loai-chi-so-bmi

Phân loại cơ bản chỉ số Body Mass Index (Ảnh: Internet)

Tại sao cần quan tâm đến chỉ số BMI

BMI thường được dùng để tầm soát suy dinh dưỡng và béo phì bởi chỉ số này có cách tính toán đơn giản và hoàn toàn miễn phí. Chỉ số này xoay quanh tỉ lệ khối lượng cơ thể so với chiều cao, đây là 2 yếu tố cực kỳ quan trọng để đánh giá thể trạng ở người. Dù chỉ là một công cụ tầm soát nhưng BMI là một chỉ số hữu hiệu để theo dõi và đánh giá tổng quan để lường trước các nguy cơ sức khỏe đo cân nặng gây ra.

Khi phát hiện những dấu hiệu bất thường dựa vào chỉ số BMI, một số phương pháp kiểm nghiệm sẽ được sử dụng để chẩn đoán chính xác tình trạng của người bệnh. Những phương pháp thường dùng  cùng chỉ số BMI để đánh giá tổng quan cơ thể bao gồm đo độ dày nếp gấp da (underwater weighing), trở kháng điện sinh học (Bioelectrical impedance), đo hấp thụ năng lượng X-Quang DXA.

Bảng chiều cao cân nặng chuẩn theo chỉ số BMI

Đối với người lớn, việc giải thích chỉ số BMI không cần phụ thuộc vào độ tuổi và giới tính mà chỉ cần áp dụng bảng thông tin sau.

Phân loại BMI – WHO BMI – Châu Á
Gầy <18.5 <18.5
Bình thường 18.5-24.9 18.5-22.9
Thừa cân >=25 >=23
Tiền béo phì 25-29.9 23-24.9
Béo phì độ I 30-34.9 25-29.9
Béo phì độ II 35-39.9 >=30
Béo phì độ III >=40 >=40

 

BMI (BODY MASS INDEX) = CÂN NẶNG (kg)

__________________________

CHIỀU CAO x CHIỀU CAO (mét)

Ví dụ, với cân nặng 55kg và chiều cao 1m6, áp dụng công thức trên:

BMI (BODY MASS INDEX) = 55

__________________________ = 21.4

1.6  x 1.6

So sánh với bảng, chỉ số BMI 21.4 được xếp vào mức độ phân loại “bình thường”. Ngoài việc áp dụng công thức, chúng ta cũng có thể so sánh cân nặng và chiều cao vào biểu đồ sau.

cong-thuc-tinh-chi-so-bmi

Công thức tính BMI được áp dụng cho cả người lớn và trẻ em – thanh thiếu niên. Tuy nhiên, chúng được hiểu theo những ý nghĩa khác nhau ở từng độ tuổi. Biểu đồ và bảng phân loại phía trên thường được áp dụng cho người trưởng thành.

Chỉ số BMI khi áp dụng cho trẻ em – thanh thiếu niên cần phải tính cụ thể theo độ tuổi và từng giới tính. Vì khi cơ thể chưa trưởng thành hoàn toàn, lượng chất béo trong cơ thể sẽ biến động liên tục theo thời gian. Biểu đồ tăng trưởng BMI theo độ tuổi từ nguồn dữ liệu của CDC có thể biểu thị tổng quan khác biệt này. Các phân vị này sắp xếp dựa theo dữ liệu của trẻ em Mỹ trong độ tuổi từ 2-19 tuổi được thu thấp trong các đợt khảo sát từ hơn 2500 số liệu. Trẻ em bị béo phì trong độ tuổi từ 2-19 được chẩn đoán sơ bộ khi sàng lọc chỉ số BMI cao hơn đường cong 95 phần trăm.

bieu-do-chi-so-bmi bieu-do-chi-so-bmi-2

Bí quyết để đạt được chỉ số BMI chuẩn

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng

Tháp dinh dưỡng là mô hình biểu thị dinh dưỡng cần đáp ứng của cơ thể. Dựa vào tháp dinh dưỡng, chúng ta dễ lựa chọn các loại thực phẩm bổ sung các nhóm chất phù hợp để cân đối cân nặng cũng như giúp đảm bảo sức khỏe ổn định.

Cấu trúc tháp dinh dưỡng thường theo hình chóp nhọn. Phần chiếm diện tích càng nhiều là các thực phẩm nên được bổ sung. Ngược lại, càng về phần đỉnh chóp sẽ là những thực phẩm cần bổ sung đúng cách với liều lượng vừa đủ để tránh các tác hại cho cơ thể.

Với trẻ em – thanh thiếu niên đang trong độ tuổi phát triển. Tháp dinh dưỡng là cơ sở để cân đối bữa ăn hàng ngày. Nhờ nguồn dinh dưỡng đa dạng được đáp ứng đủ nhu cầu khuyến nghị, cơ thể sẽ có nguồn dưỡng chất phong phú để phát triển cũng như nuôi dưỡng xương-sụn tối ưu nhất.

dinh-duong-quyet-dinh-chi-so-bmi

Mô hình tháp dinh dưỡng (Ảnh: Internet)

Uống đủ nước

Nước đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì các hoạt động sống của cơ thể. Nước là phân tử xuất hiện trong tất cả cơ quan ở người. Vai trò của nước với cơ thể có thể kể đến như: Điều tiết nhiệt độ của cơ thể, giúp lưu thông dinh dưỡng và oxy đến tế bào, thải độc…

Với hệ xương khớp, nước chiếm đến 31% cấu tạo của xương. Bên cạnh đó, đây còn là thành phần giúp bôi trơn các khớp để chúng vận hành trơn tru nhất.

uong-du-nuoc-de-cai-thien-chieu-cao-can-nang-chuan

Trẻ em có nhu cầu lượng nước so với cơ thể nhiều hơn người trưởng thành (Ảnh: Internet)

Tập luyện thể dục – thể thao

Vận động là điều kiện không thể thiếu để cơ thể khỏe mạnh cũng như đạt được chỉ số BMI nằm trong ngưỡng an toàn. Những bài tập thể dục cần được duy trì đều đặn với nhiều lưu ý như sau:

  • Duy trì đều đặn: Bất kì yếu tố nào cũng cần thời gian mới có thể bộc lộ lợi ích đến sức khỏe và cơ thể. Việc duy trì lịch tập đều đặn là yếu tố quan trọng hàng đầu giúp cơ thể săn chắc, BMI đạt chuẩn để tăng chiều cao hiệu quả.
  • Phân chia lịch tập vừa phải: Dù là luyện tập bất kì bộ môn nào đi chăng nữa, hệ cơ xương khớp của bạn đều cần một khoảng nghỉ để kịp hồi phục chức năng. Nếu không vì mục đích thi đấu thì lịch tập quá sát sao sẽ gây những tác động tiêu cực đến sức bền, sức khỏe của cơ thể.

Tập luyện vừa sức: Thời lượng cần được tăng dần đến cơ thể làm quen với sự vận động. Gắng sức với suy nghĩ tập càng nhiều sẽ càng tốt cho cơ thể là quan niệm sai lầm. Hệ xương khớp có thể tổn thương trầm trọng nếu bạn tập các bài tập nặng thường xuyên không kiểm soát..

the-duc-thuong-xuyen-giup-tang-chieu-cao

Thể dục – Thể thao là điều kiện tất yếu để đảm bảo cơ thể khỏe mạnh (Ảnh: Internet)

Ngủ đủ giấc

Giấc ngủ kém chất lượng sẽ ảnh hưởng đến nhiều chức năng và các tuyến nội tiết trong cơ thể. Hai loại hormone (ghrelin và leptin) điều tiết cảm giác đói, no sẽ bị ảnh hưởng. Nếu thiếu ngủ, ghrelin sẽ được dẫn truyền đến não nhiều hơn và khiến cơ thể luôn ở trong tình trạng thèm ăn. Mặt khác, Leptin sẽ hạn chế gửi tín hiệu đến não rằng bạn đã no. Vì vậy, nếu thiếu ngủ liên tục hoặc chất lượng giấc ngủ không đáp ứng tốt, cơ thể sẽ có xu hướng ăn nhiều và thừa cân.

Đại học Chicago đã từng công bố kết quả nghiên cứu về mối liên hệ giữa giấc ngủ và insulin (một loại hormone cần để chuyển hóa năng lượng từ thực phẩm). Cơ thể sẽ giảm 30% khả năng sản sinh insulin chỉ sau 4 ngày không ngủ đủ giấc. Vì tình trạng này, năng lượng dễ bị tích trữ gây béo phì hơn.

Chỉ số BMI có hoàn toàn chính xác hay không?

Các vận động viên hạng nặng thường sẽ có chỉ số BMI “thừa cân” hoặc “béo phì” vì khối lượng cơ của họ rất lớn. Chỉ nhìn vào BMI để đánh giá, thì chúng ta sẽ thấy các vận động viên này gặp các vấn đề sức khỏe tương tự nhóm thừa cân. Tuy nhiên, nghiên cứu trên nhóm người này thấy lượng cholesterol, huyết áp và lượng đường của họ hoàn toàn bình thường và thậm chí còn thấp hơn so với những người bình thường.

van-dong-thuong-xuyen-giup-tang-chieu-cao

Khó có thể đánh giá thể trạng các vận động viên qua chỉ số BMI (Ảnh: Internet)

BMI cũng không thể mô tả khu vực phân bố chất béo trong cơ thể. Mỡ tích trữ ở khu vực bụng sẽ có hại cho sức khỏe hơn vùng mỡ tích trữ quanh hông. Theo BBC, một nghiên cứu trên 13.601 người trưởng thành cho thấy tỷ lệ mắc béo phì thực tế thấp hơn so con số dự đoán khi nhóm người này bị nhận định béo phì thông qua chỉ số BMI. Mặc dù nhiều người được chẩn đoán thừa cân dựa trên chỉ số BMI nhưng thực thế cơ thể họ hoàn toàn bình thường vì sự chênh lệch tỉ lệ mỡ và cơ.

BMI dễ dàng phác họa một bức tranh để tính toán sơ bộ về nguy cơ bệnh tật. Tuy nhiên, chúng cần được sử dụng kết hợp với nhiều phép đo khác để có bức tranh đầy đủ hơn về nguy cơ sức khỏe ở một người. Vì vậy, khi sử dụng chỉ số BMI để dự đoán và theo dõi khả năng phát triển thể trạng của trẻ em, hãy cân nhắc thật kĩ vì tính chất của chỉ số BMI chỉ mang ý nghĩa tham khảo

Đánh giá bài viết này
[Total: 0 Average: 0]